Petrol çağı bitiyor

Derin Ekonomi Dergisi’nden Aytun Bilgin, petrol tarihinin önemli isimlerinden Ahmet Zeki Yamani’nin petrol çağının bitme noktasına geleceği kehanetinden yola çıkarak petrolün önümüzdeki yüzyıldaki geleceğini yazdı.

Petrol çağı bitiyor
The Economist, Ekim 2003'te ABD'yi ve bütün dünya ekonomisini kökten değiştiren 1973 Arap petrol ambargosunun 30. yıldönümü nedeniyle yayınladığı makalenin başlığına “The End Of The Oil Age" (petrol çağının sonu) ibaresini koymuştu. Ancak sadece The Economist değil, 10 yıl sonra ABD'nin enerji ve petrol bağımlılığından kurtulacağını ve dünyanın yeni bir döneme gireceğini Ahmet Zeki Yamani'den başkası tahmin edemezdi.

Makalenin ilk satırları onlarca yıl sonrası için o zamanlar hiç fark edilmeyen ancak sonuçları dünya sermaye piyasalarından, para ve kredi piyasalarına kadar bütün sistemi yeniden yapılandıracaktı. ABD'nin shale gas devrimi ve 2008 krizi sanki bütün bu yeni zemini onaylamak ve olayı hızlandırmak içindi.

2016 yılbaşında iyice tırmanan Suudi Arabistan -İran gerginliği aslında bütün bu değişimin sadece ufak bir görüntüsü. Ahmet Zeki Yamani, petrol tarihinin en önemli isimlerinden biri kabul edilir. Yamani, 2000 yılında The Telegraph'dan Mary Fagan'a şöyle diyordu: “Taş devri taş bittiği için son bulmadı ve petrol çağı da petrol bittiği için son bulmayacak." Ve şöyle devam ediyordu: ''Bundan 30 yıl sonra petrol bol miktarda olacak ama hiçbir alıcı olmayacak."

Petrol toprağa terkedilecek

Suudi Arabistan başta olmak üzere birçok petrol üreticisi ülke, petrol çağının bitmekte olduğu üzerine yapılanmaya başladı. Bu durumdan çıkış için kendilerine buldukları yol ise sermaye ve finans piyasaları üzerinden geçiyor. Ülkelerin ve şirketlerin büyümesi ve petrol talebi aynı zamanda bu ülke ve şirketlerin sermaye piyasaları yolu ile desteklenmesini ve daha da büyümesini sağlıyor.

Düşen petrol talebi, petrol fonlarının gelirlerini azalttığından sermaye piyasalarını da bu anlamı ile daraltıyor. Jeopolitik gerginlikler, ABD'nin enerji bağımsızlığını sağlaması ve dünyanın birçok bölgesinde yeni arz yollarının bulunması ile artık petrol fiyatlarını eskisi gibi yukarı itmiyor. Tam tersi jeopolitik gerginlikler daralan ticaret hacmi ve ekonomik faaliyetler nedeniyle petrol fiyatlarının ve fon gelirlerinin düşmesine neden oluyor. Sonuçta petrol ihraç eden ülkelerin bütçe açıkları için daha ucuza daha çok petrol satmalarına sebep oluyor.

Yeni Şafak

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner533