"Çocuk yetiştirirken 5 altın kural!"

Her anne-baba ve her çocuk birbirinden farklıdır. Dolayısıyla her ailenin dinamikleri, kuralları, o kuralların uygulanış biçimleri de farklı olacaktır. Ancak anne babaların çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimine katkıda bulunmak için uyması gereken temel kurallar var. Bu kurallardan yola çıkarak anne-baba olarak siz ve çocuğunuzun mizacına göre kendi çocuk yetiştirme tutumunuzu oluşturmalısınız.

Kural 1: Tutarlı ve kararlı olun
Bir çocuğun sevgi sonrası en temel ihtiyacı tutarlı ve kararlı bir anne babadır. Böylece çocuk anne ve babasının davranışlarını, tepkilerini önceden kestirebileceğinden kendini güvende hisseder. Tutarlılığın iki boyutu var. İlki anne ve babanın ayrı bireyler olarak kendi davranışlarında tutarlı ve kararlı olması. Çocuğunuza bir kez kurallar koyduğunuzda geri adım atmamayı öğrenmeniz gerekiyor. Aynı davranışa bir gün gülerek, bir gün kızarak tepki verirseniz bu çocuğunuzun kafasını karıştırır. İstenmeyen davranışların da daha sık görülmesine sebep olur.
İkinci boyut ise anne ve babanın ebeveyn olarak tutarlı ve kararlı olması. Birçok ailede yaşanan iyi polis, kötü polis ayrımı aile içi çatışmaya zemin hazırlar. Bir tarafın kural koyucu, diğerinin kuralları bozucu olduğu durumlarda çocuklar bunu kullanmayı öğrenir. Sadece anne-baba-çocuk ilişkisi değil, eşler arasındaki ilişki de bu düzenden olumsuz etkilenir. İşte bu nedenle çocuğunuzla ilgili bir karara varmadan önce anne baba olarak fikir alışverişinde bulunmalı, ortak bir yol çizmeli ve sonrasında da bu yolda kararlılıkla ilerlemelisiniz.  

Kural 2: Çocuğunuza yaşına uygun sorumluluklar vermekten korkmayın
Aşırı koruyucu-kollayıcı anne baba tutumunun karakteristik özelliği, zarar görür, başarısız olur ya da yorulur endişesiyle sürekli bir şeyleri çocuk yerine yapmaya çalışmaktır. Kendi kendine başarabilecek olgunluğa gelmiş olmasına rağmen anne baba çocuğu yedirmeye, giydirmeye, yıkamaya devam eder. Ödevlerini onun yerine yapar, geceleri yanında yatırır, güvenli şartlarda bile yalnız başına dışarı yollamaz. Tüm bunları çocuğuna iyilik olsun diye yaptığını zanneden anne babalar aslında çocuklarının gelişimine ket vurduklarını fark etmezler. “İleride nasılsa yapacak” diyerek çocuğunuza vermediğiniz sorumluluklar, onu her şeyi çevreden bekleyen, davranışlarının sorumluluğunu almaktan korkan, kendine güvensiz bir bireye dönüştürebilir. Her yaş döneminde çocuğun üstesinden gelebileceği sorumlulukları olmalı ve bunları başardığında da anne babasından takdir görmelidir.

Kural 3: Konuşmak yerine yaparak örnek olun
Birçok anne baba çocuklarından kendi başaramadıklarını başarmasını, eksik kalan yönlerini tamamlamasını ister. Bunun için de uzun nasihatler vermeyi tercih eder. Oysa çocuklar özellikle de okul öncesi dönemde dinleyerek değil, görerek, örnek alarak öğrenirler. Eğer çocuğunuza bir davranışı kazandırmak istiyorsanız bunu önce siz yapmalısınız. Kitap okuma alışkanlığı en temel örneklerden biridir. Bir evde anne baba dilediği kadar nasihat etsin, eğer ellerine hiç kitap, gazete almıyorlarsa çocuklarının bu alışkanlığı kazanması düşük ihtimaldir.
Kız çocukları anneyi, erkek çocukları ise babayı rol model alır. Evin babası, eşine yardım etmiyor, hiçbir işin ucundan tutmuyorsa o evde yetişen bir erkek çocuğu da oyuncaklarını toplamak konusunda isteksiz olacaktır.

Kural 4: Kendinize ve çocuğunuza hata yapma şansı verin.
Mükemmelliyetçilik beraberinde mutlaka ama mutlaka hayal kırıklığı getirir. Sürekli “ben iyi bir anne miyim ya da baba mıyım” diye düşünmek yerine elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalışmalısınız. Çocuğunuz da yanlışlar yaparak doğruyu öğrenecek. Hatta bazı durumlarda yapacağı hatalar ona sizin sözlerinizden çok daha fazla şey katacak. İşte bu nedenle çocuklarınızın da hata yapmasına izin vermeli ve tepkilerinizi kontrol altında tutmayı öğrenmelisiniz. Sadece başarıya odaklanan anne babaların çocukları bir sorunla karşılaştıklarında çözmek ve yollarına kaldıkları yerden devam etmek konusunda çok daha başarısız oluyor. Hayatın iniş çıkışlarla dolu olduğunu, kimsenin mükemmel olmadığını unutmayın ve bunu çocuğunuza öğretmekten de çekinmeyin.

Kural 5: Sevginizi göstermekten çekinmeyin.
Fazla sevgi çocuğu şımartmaz. Çocuğun dengesini bozan kuralsızlıktır. Sevgi dolu ama aynı zamanda kuralları olan bir anne ya da baba olabilirsiniz. Öfke anlarınızda, gerçekten çileden çıktığınızda bile çocuğunuzu sevgiyle tehdit etmeyin. Böyle anlarda davranışına gerçekten kızdığınızı, bu durumun sizi üzdüğünü, sakinleşmek için yalnız kalmak istediğinizi söylerseniz çocuğunuzun empati becerisini de artırırsınız. Anne ve babasının onu hata yapsa bile sevdiğini bilen çocuk kendine güvenli bir birey olur ve sevgiyi kaybetme ya da ceza korkusuyla değil gerçekten doğru ve yanlışları tartarak, vicdanının sesini dinleyerek davranmayı öğrenir.

Irmak Gürcan Kerimoğlu (TRT Türk Artı)
Güncelleme Tarihi: 13 Şubat 2014, 16:40
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER
Yandex.Metrica